Wanneer is spierpijn 'goed' en wanneer niet?

When is muscle soreness “good” and when is it not?
Wakker worden met spierpijn na een zware sessie voelt als bewijs dat de training werkte. Soms klopt dat. Soms vertelt je lichaam je dat er iets mis is gegaan. Het verschil kennen houdt je aan het trainen, in plaats van op de bank te zitten en af te vragen wanneer je weer normaal kunt lopen.

Wat spierpijn eigenlijk is

De technische term is DOMS: Delayed Onset Muscle Soreness, ofwel uitgestelde spierpijn. Het verschijnt 12 tot 48 uur na de training, piekt rond de tweede dag en verdwijnt doorgaans binnen 72 uur. Het ontstaat wanneer je spieren worden blootgesteld aan onbekende of intensieve belasting, met name tijdens de excentrische fase van een beweging: het neerwaartse deel van een squat, de afdaling bij een pull-up, de landing bij een box jump.

Lange tijd was de aanname dat spierpijn gelijkstond aan spierschade, en spierschade aan groei. De wetenschap is verder gekomen. Spierpijn correleert met ontsteking en mechanische stress, maar het is geen betrouwbare maatstaf voor spiergroei of trainingseffectiviteit. Je kunt een uitstekende sessie hebben zonder de volgende dag ook maar een beetje pijn te voelen. En je kunt volledig gesloopt zijn na een workout en er toch weinig van meepakken.

Spierpijn is dus een signaal. De vraag is wat het signaleert.


De goede soort

Niet alle spierpijn is een waarschuwing. De soort die volgt op een productieve trainingssessie heeft een herkenbaar karakter. Het is dof, diffuus en verspreid over de spierbuik in plaats van geconcentreerd op één plek. Je voelt de spier als je hem gebruikt, maar hij weerhoudt je er niet van. Het verdwijnt geleidelijk in 48 tot 72 uur, en bewegen helpt het herstel juist te versnellen.

Dit type spierpijn is normaal na:

Verwachte spierpijn
Voor het eerst een nieuwe beweging of belastingspatroon uitproberen
Terugkeren na een trainingsonderbreking van een week of langer
Volume of intensiteit aanzienlijk verhogen
High-rep excentrisch werk: Romanian deadlifts, ring dips, GHD sit-ups
Open workouts en inspanningen op wedstrijdniveau
Let hier op
Scherpe of stekende pijn tijdens of direct na een beweging
Pijn geconcentreerd in een gewricht in plaats van een spierbuik
Spierpijn die na dag twee erger wordt in plaats van beter
Zwelling, significante blauwe plekken of verlies van bewegingsbereik
Donkere urine na een zeer hoge-rep sessie — ga naar de dokter

Wanneer je je zorgen moet maken

Er zijn specifieke signalen die de grens overschrijden van normale spierpijn naar iets dat aandacht nodig heeft. Ze zijn makkelijk te missen als je gewend bent om door ongemak heen te trainen. Dit is hoe ze eruitzien:

Stop met trainen
Donkere of cola-kleurige urine

Dit kan een teken zijn van rabdomyolyse, waarbij spiereiwitten in de bloedbaan lekken en de nieren overbelasten. Het kan volgen op extreme high-rep workouts. Ga direct naar een dokter, wacht het niet af.

Stop met trainen
Scherpe pijn tijdens beweging

Spierpijn is dof. Scherpe pijn tijdens een rep is een heel ander signaal. Het duidt meestal op een structureel probleem: een scheur, een beknelling of een zenuw. Doorblijven trainen maakt het erger.

Houd het in de gaten
Spierpijn die na dag twee erger wordt

Normale DOMS verbetert vanaf dag twee. Als het op dag drie of vier erger wordt, wijst dat op ernstigere weefselschade of het begin van een overbelastingsprobleem. Rust en herstel.

Houd het in de gaten
Gewrichtspijn in plaats van spierpijn

Spierpijn zit in de spierbuik. Pijn in een gewricht — elleboog, knie, schouder, pols — is een andere categorie. Het wijst op pezen, ligamenten of kraakbeen onder stress. Verwar de twee niet.


Hoe spierpijn zich ontwikkelt

Het typische tijdsverloop begrijpen helpt je onderscheid te maken tussen een normale reactie en iets dat ingrijpen vereist.

0 tot 6 uur na de training
Weinig tot niets
DOMS is uitgesteld. Als je direct na de training pijn voelt, is dat geen spierpijn. Dat is een acute blessure of overbelasting. Er is iets anders aan de hand.
12 tot 24 uur
Spierpijn verschijnt
De bekende stijfheid zet in, meestal als je gaat zitten, trappen beklimt of iets boven je hoofd pakt. Dit is normaal. De spieren zijn ontstoken en reageren op de stress waaraan ze zijn blootgesteld.
24 tot 48 uur
Piek spierpijn
Dag twee is meestal het ergst. Dit is normaal en te verwachten. Lichte beweging, wandelen en low-intensity training helpen meer dan volledige rust. Stilzitten maakt het stijver.
48 tot 72 uur
Moet verbeteren
Op dag drie zou je duidelijk op de weg omhoog moeten zijn. Nog gevoelig, maar vrijer in beweging. Als het op dit punt erger wordt, neem het serieus.
Na 72 uur
Geen normale spierpijn meer
Als je op dag vier of vijf nog significant pijn hebt, is er iets misgegaan. De dosis was te hoog, het herstel schoot tekort, of er is weefselschade in het spel.

Spierpijn is niet het doel. Het is een bijwerking. Erop jagen is alsof je misselijkheid najaagt als bewijs dat je hard genoeg hebt gerend. — Een nuttige herkadering voor iedereen die workouts afmeet aan hoe gesloopt ze zich daarna voelen

Hoe je ermee omgaat

Als de spierpijn normale DOMS is, werken deze aanpakken echt:

Blijf bewegen
Low-intensity beweging verhoogt de bloedtoevoer naar pijnlijk weefsel en versnelt het herstel. Een lichte row, een wandeling of een mobiliteitssessie doet meer dan op de bank liggen.
Eet en slaap
Proteïne geeft je spieren wat ze nodig hebben om te herstellen. Slaap is wanneer het herstel daadwerkelijk plaatsvindt. Geen supplement, massagehulpmiddel of herstelmiddel vervangt deze twee.
Warmte of koude
Koude vermindert acute ontsteking op korte termijn. Warmte verhoogt de bloedstroom en helpt bij stijfheid. Geen van beide is magisch, maar beide kunnen je comfortabeler maken terwijl het herstel zijn eigen gang gaat.
Train er voorzichtig doorheen
Als je pijnlijk maar niet geblesseerd bent, kun je meestal trainen. Verminder de belasting, vermijd de meest verergerende bewegingen en gebruik de sessie om het weefsel door te spoelen in plaats van er meer stress aan toe te voegen.

Het korte antwoord

Doffe, diffuse spierpijn die 12 tot 24 uur na de training verschijnt en binnen 72 uur verdwijnt is normaal. Je lichaam past zich aan. Het hoeft niet te worden geëlimineerd, alleen maar beheerd.

Scherpe pijn, gewrichtspijn, spierpijn die na dag twee verergert of donkere urine na een brutale sessie zijn andere categorieën. Die vereisen rust, medische aandacht of beide.

De atleten die het snelst vooruitgaan zijn niet degenen die na elke sessie het meest pijnlijk zijn. Het zijn degenen die consistent trainen, goed herstellen en weten wanneer ze door moeten zetten en wanneer ze een stap terug moeten doen.

Gear note

Goed herstel begint tijdens de sessie. Als je handen openrijten aan de rig of je grip halverwege de workout wegvalt, voeg je onnodige stress toe aan een al veeleisende sessie. Bekijk onze CrossFit grips en trainingsaccessoires.

0 reacties

Reactie plaatsen